Gezond ouder worden: Waarom supplementen een slimme keuze zijn
Leestijd: 4-5 min
Ouder worden we allemaal, gezond oud worden we niet allemaal. De vraag hoe je dat zelf kunt stimuleren, wordt steeds relevanter. Je eet gezond, beweegt voldoende, hebt geen klachten en voelt je fit. Waarom zou je dan supplementen gebruiken? Het lijkt misschien overbodig, maar wetenschappelijke publicaties laten zien dat er goede redenen zijn om je daar eens wat meer in te verdiepen.
DISCLAIMER: Medicijnen hebben regelmatig interacties met andere medicijnen en soms ook met supplementen. Raadpleeg om te beginnen zelf het farmacotherapeutischkompas.nl van de overheid en overleg met je arts als je twijfelt of je iets moet nemen of niet.
Heb je echt geen vage klachten?
Als therapeut met een holistische visie op gezondheid kijk ik niet alleen naar symptomen, maar naar het hele systeem. Ik ben ervan overtuigd dat een preventieve aanpak met goede voeding én supplementen een waardevolle rol kan spelen, zeker na je veertigste. Want vanaf je veertigste neemt de capaciteit van je lichaam om enzymen aan te maken af. En die enzymen heb je nu juist extra hard nodig voor het opnemen en verwerken van nutriënten. Supplementen zijn een soort supergeconcentreerd voedsel, waardoor je je lichaam op een presenteerblaadje aanbiedt wat het nodig heeft.
Het is verleidelijk om te denken dat je geen supplementen nodig hebt, omdat je je doorgaans goed voelt. Maar dat is niet altijd een betrouwbare indicator. Vage klachten zoals vermoeidheid, spierpijn of een wat minder goede weerstand kunnen tekenen zijn dat je lichaam niet alle benodigde nutriënten binnenkrijgt. En dat hoeft niet meteen te betekenen dat je ziek bent, vaak sluimeren tekorten al jarenlang voordat zich ernstigere klachten manifesteren. Hieronder vind je enkele voorbeelden van zogenaamde vage klachten met het mineraal of vitamine die dit tekort mede kan veroorzaken.
| Klacht | Mogelijk tekort aan |
|---|---|
| Blijvend snotterig en verkouden | Jodium |
| Gedachten die blijven ‘rondracen’ in je hoofd | Koper |
| Opkomende hoofdpijn | Natrium + water |
| Blauwe plekken die niet snel weggaan | Vitamine K |
| Veel onrustige dromen of nachtmerries | Vitamine B1 |
| Stijfheid bij het opstaan | Omega 3 |
| Kikker in de keel die blijft ‘plakken’ | Calcium |
| Floaters in je oog | Goede eiwitten |
| Spierpijn die niet binnen 12 uur wegtrekt | Magnesium |
| Nachtblindheid, slecht zien in regen | Vitamine A |
Wie één of twee van bovenstaande symptomen heeft, hoeft echt niet meteen extra vitaminen en mineralen te gaan slikken. Je kunt beter meer producten gaan eten die dergelijke nutriënten (mineralen en vitaminen) bevat. Maar daar zitten nog wel wat haken en ogen aan, die ik hieronder verder uitleg.
Waarom ikzelf supplementen neem
Als therapeut met een holistische visie op gezondheid kijk ik niet alleen naar symptomen, maar naar het hele systeem. Ik ben ervan overtuigd dat een preventieve aanpak met goede voeding én supplementen een waardevolle rol kan spelen, zeker na je veertigste. Want vanaf je veertigste neemt de capaciteit van je lichaam om enzymen aan te maken af. En die enzymen heb je nu juist extra hard nodig voor het opnemen en verwerken van nutriënten. Supplementen zijn een soort supergeconcentreerd voedsel, waardoor je je lichaam op een presenteerblaadje aanbiedt wat het nodig heeft.
Dit zijn mijn drie belangrijkste redenen waarom ikzelf supplementen neem:
Voedsel is meer bewerkt dan ooit, maar je kunt niet alles zelf doen
Supermarkten zijn enorm handig en tijdbesparend om in je dagelijkse voedsel te voorzien. Maar ze staan vol bewerkte producten met allerlei toevoegingen: van conserveringsmiddelen tot geur-, kleur- en smaakstoffen. Vaak bevatten deze producten veel minder nutriënten en hebben dus voedingswaarde dan we denken. Conserveringsmiddelen en additieven die de houdbaarheid verbeteren (dus vroegtijdige afbraak voorkomen) zijn handig voor de industrie, maar vragen extra verteringskracht van je lichaam, waardoor mineralen en vitamines minder goed worden opgenomen. Wetenschappelijke studies tonen bovendien aan dat bewerkt voedsel minder micronutriënten bevat en dat onze darmgezondheid hieronder te lijden heeft (Martínez Steele et al., 2016).
Omdat onze levensstijl niet toelaat de hele dag zelf met de productie en bereiding van eten bezig te zijn, ontkom je er niet aan zo nu en dan voor gemaksvoeding te kiezen.
Voedsel bevat steeds minder voedingswaarde, maar je kunt niet de hele dag door blijven eten
Door lange transporttijden en uitputting van de bodem bevat ons voedsel – ook ‘verse’ groente en fruit – veel minder mineralen en vitaminen dan bijvoorbeeld 100 jaar geleden. En dat heeft grote gevolgen. Zo heeft maar liefst de helft van alle Europeanen heeft een tekort aan tenminste enkele cruciale micronutriënten. Dat zijn mineralen als zink, koper, jodium en – minder bekend – boron, indium en rubidium. Dit komt deels door verarming van de landbouwgrond en deels doordat 80-90% van de Europeanen niet de aanbevolen hoeveelheden groenten en fruit eet. Wil je van alle mineralen en vitaminen ruim aan je dagelijks benodigde hoeveelheid komen, dan moet je een aanzienlijke hoeveelheid en een breed scala aan groentesoorten binnenkrijgen en zou je bij wijze van spreken de hele dag aan het eten zijn.
Tekorten kunnen sluimeren en zich opstapelen
Met het toenemen van de leeftijd wordt de kans op tekorten groter. Oudere mensen eten doorgaans minder of kleinere porties dan ze op jongere leeftijd deden. Daarbij komt dat je lichaam naarmate je ouder wordt minder goed enzymen kan aanmaken die nodig zijn voor een effectieve spijsvertering, waardoor je minder goed in staat bent nutriënten uit je voeding te halen. Dat effect begin je vanaf je veertigste al te merken. Tel daarbij de voorgaande twee punten op en je kunt bedenken dat er zowel aan de kant van de opname als de kant van het aanbod problemen kunnen ontstaan. Vaak nog zonder dat je het meteen in de gaten hebt, maar op lange termijn effect hebben. Tekorten aan nutriënten zoals zink, jodium en vitamine D bijvoorbeeld kunnen biochemische processen verstoren, je weerstand verminderen en je risico op ziekte vergroten.
Kortom: suppletie is geen overbodige luxe.
Hoe weet je wat je moet kiezen?
Kies je voor suppletie, wees je dan bewust dat supplementen geen vervanging zijn voor een gezond dieet, maar een aanvulling vormen. Kies voor supplementen die:
- Geen kunstmatige kleurstoffen, aroma’s of toegevoegde suikers bevatten
- Ingrediënten van natuurlijke oorsprong hebben
- De meest bio-actieve en actieve vormen van vitamines en mineralen bevatten
- Betrouwbaar en transparant worden aangeboden door gerenommeerde merken of apotheken
Het is niet nodig om dag en nacht supplementen te slikken. Variatie is belangrijk; neem bijvoorbeeld alleen op werkdagen supplementen of wissel af tussen verschillende merken en vormen. Raadpleeg je therapeut of arts voor specifieke adviezen, zeker als je medicijnen gebruikt, omdat interacties mogelijk zijn.
Wat zegt de wetenschap over de juiste dosering?
De ADH (Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid) is oorspronkelijk ingesteld om ziekten door tekorten zoals scheurbuik (vit C) of rachitis (vit D) te voorkomen en niet als maat voor een optimale gezondheid. Voor veel nutriënten, zoals vitamine C, wordt bijvoorbeeld een hogere dosering aanbevolen bij stress, vermoeidheid of een druk leven. Nobelprijswinnaar Linus Pauling adviseerde bij verkoudheid zelfs 3000 mg vitamine C per dag, terwijl de ADH slechts 150 mg is.
Kortom
Gezond ouder worden vraagt om bewustzijn over voeding en het belang van voldoende nutriënten. Supplementen kunnen daarin een waardevolle rol spelen, niet als wondermiddel, maar als onderdeel van een holistische aanpak om je vitaliteit te behouden en ziekten te voorkomen.
Wil je meer weten over specifieke supplementen of voedingsadviezen? Vraag gerust je therapeut of diëtist om advies op maat, en blijf vooral genieten van de mooie, natuurlijke producten uit de streek en de natuur!
Literatuur:
Martínez Steele, E., et al. (2016). Ultra-processed food consumption and health outcomes: A systematic review. Nutrients.
Baker, B. P., et al. (2002). Nutritional differences between organic and conventional foods. The Journal of Agricultural and Food Chemistry.
Eurofins (2020). Voedingsstatus en tekorten in Europa.
