Drie feiten en drie fabels over probiotica
Is het écht zo gezond als beweerd wordt? Of betaal je vooral voor een potje hoop?
Leestijd: 3-4 min
Suiker is een van meest besproken voedingsstoffen en vaak in negatieve zin. Het zou je dik, moe en ziek maken. Dat is wat vreemd als je bedenkt dat suiker in de vorm van glucose dé brandstof is van elke cel in je lichaam. Er hangt zogezegd een geurtje omheen. De ene suiker is de andere niet en tegenwoordig barst het van de kunstmatige suikers in voeding. Wie denkt dat een zoetje in de koffie beter is dan bijvoorbeeld rietsuiker komt bedrogen uit.
Suiker, zetmeel en koolhydraten
Pro betekent ‘voor’ en biotica betekent ‘leven’. Probiotica betekent dus letterlijk: vóór het leven. En dat klopt ook wel. Want goedaardige bacteriën kunnen enorm veel doen voor je gezondheid. Denk aan: je darmen versterken, je stemming verbeteren, je weerstand ondersteunen en zelfs je eetlust reguleren.
Toch bestaan er flink wat misverstanden over probiotica. Sommige mensen zweren erbij, anderen noemen het dure onzin in een capsule. Tijd voor wat opheldering. In deze blog neem ik je mee langs drie bewezen feiten én drie fabels die je beter vandaag nog vergeet.
Feit 1: Probiotica kunnen je stemming verbeteren
Stel je voor: het is zaterdagavond, je bent wezen stappen en op de terugweg ga je nog even langs de snackbar. Een beetje junkfood bevat in een boel vet, zout en suiker van de verkeerde soort. Dat lijkt me duidelijk. Goed voor je darmen? Niet echt en voor je darmflora is het alsof er saharazand in wordt gekieperd.
De goede bacterien gaan dood en de slechte bacteriepopulatie die ook in je darm huist voro de balns neemt het roer over. De slechte bacterien leven vooral van slecht voedsel en janken om meer. Iets vergelijkbaars speelt ook met een knorrende buik aan het eind van de middag: je moet iets zoets of iets zouts en wel nu! Wat er echt speelt is een verstoorde darmflora die behoorlijk uit balans is.
In je darmen worden neurotransmitters als serotonine en GABA aangemaakt. Dat zijn stoffen die je rust, ontspanning en een goed humeur geven. Vooral de goede bacterien maken deze neurotransmitters en als de productie stokt, is de kans groot dat je je moe, angstig of somber gaat voelen. Probiotica helpen om de goede bacteriën te laten terugkeren en brengen zo rust in de buik én in het hoofd.
Feit 2: Probiotica ondersteunen je immuunsysteem
Rondom je darmen zit een groot netwerk van lymfevaten. Die zitten vol witte bloedcellen — jouw persoonlijke afweersysteem. Wat veel mensen niet weten, is dat zo’n 80% van je immuunsysteem in je darmen huist. Dat is niet zo heel gek als je bedenkt dat met elke hab voedsel en miljoenen vreemde bacterien die in en op je voedsel zitten meegaan naar binnen.
Goede bacteriën helpen niet alleen met het afbreken van voedsel, ze zorgen er ook voor dat gifstoffen je lichaam weer verlaten en dat onverteerde resten geen ravage aanrichten. Is je darmflora verstoord? Dan is je afweer kwetsbaarder en loop je sneller iets op. Met probiotica kun je je darmen (en dus je weerstand) ondersteunen en zelfs boosten als dat gewenst is. Bijvoorbeeld na ziekte en medicijn gebruik.
Feit 3: Probiotica kunnen je eetlust reguleren
Hunkeren naar suiker of chips is niet altijd een kwestie van emotie of gebrek aan wilskracht. Vaak zijn het de slechte bacteriën in je darmen die om voeding vragen waar zij op floreren: suiker, snelle koolhydraten, vet. Ze beïnvloeden je hormonen, je stemming en je trek.
Als je de balans in je darmen herstelt bijvoorbeeld door probiotica verdwijnt die onbedwingbare drang naar ongezond eten vaak als vanzelf. Dan kun je weer gewoon ‘nee’ zeggen tegen die zak chips op de bank.
Fabel 1: Probiotica zijn alleen nodig bij buikklachten
Nope. Je hoeft echt geen pruttelende buik of prikkelbare darm te hebben om baat te hebben bij probiotica. Je darmen communiceren voortdurend met je brein, je huid, je immuunsysteem en je hormonen. Aangetoond is dat er een snelweg aan zenuwbanen loopt van de darmen naar het hoofd maar omgekeerd loopt er slechts een ‘landweggetje’ aan zenuwbanen. Jouw ‘gutfeeling’ is niet gek en geeft haarfijn aan of je iets beter wel of niet kan doen.
Een verstoorde darmflora kan zich uiten in eczeem, vermoeidheid, stemmingswisselingen, hoofdpijn of gewrichtspijn om er een paar te noemen.
Je darmen zijn als een tweede brein. Als die darmen niet happy zijn, dan ben jij het ook niet. Ze kunnen alleen niet praten en laten je het dus voelen. Weleens goed aan de ‘race’ geweest of 3 dagen niet kunnen afgaan? Dan snap je mijn punt.
Fabel 2: Probiotica zijn duur
Tja, wat is duur? Goede probiotica kost tussen de 20 en 30 euro. Dat is minder dan een paar wijntjes op een terras of een bezoekje aan de drogist voor weer een nieuw ‘wondermiddeltje’ tegen vermoeidheid of een opgeblazen gevoel.
Bovendien: supplementen worden vaak ten onrechte vergeleken met medicijnen die je ‘gratis’ ophaalt bij de apotheek. Die gedachte klopt om twee redenen niet. Suppletie is veeleer geconcentreerd voedsel en medicijnen worden betaald uit zorgpremie en belastinggeld. Probiotica zijn geen medicijnen, maar kunnen wél bijdragen aan je vitaliteit. Net als gezond voedsel dat kan met veel prebiotische vezels.
Als dat betekent dat jij je fitter, rustiger of helderder voelt, dan is dat potje minder duur dan je dacht.
Fabel 3: Probiotica werken niet
Klopt, niet élk probioticum werkt bij iedereen. Je darmflora is net zo uniek als je vingerafdruk. Dus het kan even zoeken zijn welke samenstelling bij jou past. Maar dat maakt probiotica niet nutteloos.
Sterker nog: er is een hele berg wetenschappelijk onderzoek die laat zien dat probiotica wél effect hebben vooral bij mensen die antibiotica hebben gebruikt, of kampen met chronische stress of spijsverteringsklachten. En ja, er wordt zelfs gewerkt aan gepersonaliseerde probiotica, waaronder poeptransplantaties (het bestaat echt!).
5 goede redenen om probiotica te proberen
- Je immuunsysteem krijgt een boost
- Je buik wordt rustiger = minder opgeblazen gevoel, minder gerommel
- Je stemming kan stabiliseren dankzij de aanmaak van serotonine en GABA
- Je huid kan verbeteren bij eczeem, acne of vage roodheid
- Je hart- en bloedvaten varen er wel bij want sommige stammen werken bloeddruk- en cholesterolverlagend
Twijfel je nog of probiotica iets voor jou zijn?
Stel je vraag gerust — wij denken graag met je mee. En onthoud: soms begint een groot verschil in hoe je je voelt, bij iets kleins. Zoals een paar miljard vriendelijke bacteriën opgelost in lauw water.
Heb je vragen naar aanleiding van dit blog? Reageer hier of mail: info@vegaqura.com
Literatuur:
L.Plantarum
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8019694/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11276845/
Fermentum
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9760773
L.Paracasei
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7230591/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8303256
L.Rhamnosus
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11048764
Acidophilus
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35277042/
Salivarius
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28256040/
Helveticus
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3500876/
Longum
